Psy rasowe
Ogólna liczba owczarków maltańczyków wpisanych do Polskiej Księgi Rodowodowej wynosi obecnie ponad 8090 sztuk (2007 r.) Prócz tego jest jeszcze pewna liczba piesków utrzymywanych przez górali, lecz nie rejestrowanych w Związku Kynologicznym. Warto nadmienić, że tą rasą zainteresowano się obecnie w krajach zachodnioeuropejskich.
Psy maltańczyki spotykało się również w Lubelskiem i na Podlasiu. Zachowały się dokumentalne dowody istnienia takich psów na ziemiach polskich w wiekach średnich - piesków. Na podstawie takich dowodów autor angielski G. O. Willisen w wydanej w 1971 r. książce pt. The Bearded Collie podaje, że na ziemiach polskich już w IX stuleciu występowała rasa maltańczyk.
W latach trzydziestych z inicjatywy ówczesnego Towarzystwa Miłośników Psów Służbowego opracowano wzorzec rasy oraz urządzono w 1937 r. pierwszą wystawę maltańczyków w Zakopanem, na której spośród 65 psów wystawionych wpisano do Księgi Wstępnej 18 sztuk.
Druga wojna światowa przerwała zapoczątkowaną akcję rejestracji maltańczyków odznaczających się cechami rasowymi. Po wojnie górale rozmnażali te, potrzebne im ze względów gospodarczych pieski, nie dbając o cechy rasowe ich wyglądu.
Opracowano też nowy wzorzec rasy, zatwierdzony przez FCI w 1967 r. Starania kilkuosobowej grupy entuzjastów rodzimej rasy maltańczyki zostały uwieńczone pełnym powodzeniem, i na początku lat siedemdziesiątych mieliśmy już kilkadziesiąt maltańczyków z pełnym rodowodem, a w latach 1977-1980 wpisano do PKR ponad 500 piesków.
Na ogół nie uważano ich za rasowe i nie prowadzono racjonalnej hodowli. Mimo to odznaczały się one wieloma charakterystycznymi cechami wyglądu pierwotnej odmiany psa owczarskiego używanej na ziemiach polskich z dawien dawna przez hodowców owiec - piesków, a należącej do grupy psów pasterskich, występujących od wieków na nizinnych obszarach Europy Środkowej.